• Chào mừng bạn đến với trang sở hữu trí tuệ - Sở Khoa học và Công nghệ Vĩnh Phúc
  • Số lượt truy cập: 1950875
  • Đang online : 158
Một số giải pháp tiếp tục nâng cao hiệu lực, hiệu quả hoạt động sở hữu trí tuệ

Thứ sáu, ngày 6/11/2015

Điều đó được thể hiện qua việc Quốc hội thông qua Luật SHTT 2005, được sửa đổi bổ sung năm 2009; Chính phủ ban hành nhiều văn bản quy định chi tiết trong lĩnh vực SHTT; các Bộ, Ngành liên quan đã ban hành nhiều văn bản hướng dẫn về SHTT và tổ chức nhiều hoạt động tuyên truyền, phổ biến với hàng ngàn hội nghị, lớp tập huấn, lượt khuyến cáo và hàng trăm chương trình, dự án, chuyên mục tuyên truyền; nhu cầu đăng ký bảo hộ quyền SHTT của các doanh nghiệp, tổ chức, cá nhân tăng đáng kể "chỉ tính riêng trong lĩnh vực sở hữu công nghiệp năm 2012 có 40.817 đơn đăng ký xác lập quyền, tăng gần gấp 2 lần so với năm 2005 có 21.548 đơn đăng ký xác lập quyền" [2]; công tác thực thi quyền SHTT đã được tăng cường, theo thống kê chưa đầy đủ qua công tác thanh - kiểm tra trong vòng 5 năm (2006-2010), các lực lượng chức năng cả nước đã phát hiện và xử lý vi phạm 24.449 cơ sở, vụ việc với số tiền phạt 118,53 tỷ đồng; riêng năm 2011, lực lượng công an trung ương đã phát hiện 169 vụ sản xuất, buôn bán hàng giả với 214 đối tượng, khởi tố 18 vụ với 30 bị can; yêu cầu hàng trăm đơn vị mua bản quyền phần mềm, với số tiền lên đến 2.281.683 USD; tịch thu, tiêu hủy 100 tấn sách, 100.000 bản sách vi phạm bản quyền"[3], do vậy bước đầu đã đem lại cho nền kinh tế - xã hội Việt Nam một diện mạo mới.

Tuy nhiên, thời gian vừa qua hoạt động SHTT nói chung mới chỉ đang ở trong giai đoạn tạo đà và định hướng vào khuôn khổ pháp lý, do vậy không thể tránh khỏi những tồn tại, hạn chế như: Tổ chức, bộ máy và nhân lực chưa thực sự tương xứng với vị trí, vai trò, nhiệm vụ của công tác SHTT (tính đến năm 2013 mới có 11/63 tỉnh, thành phố thành lập riêng phòng SHTT trực thuộc Sở Khoa học và Công nghệ, còn lại hầu hết các tỉnh, thành phố bố trí chung với chức năng khác như: thông tin, công nghệ, an toàn bức xạ hạt nhân...)[4]; nhận thức về ý nghĩa, vai trò của SHTT của một số tổ chức, cá nhân, doanh nghiệp và một bộ phận công chúng chưa đầy đủ, đôi khi còn mơ hồ; công tác phối hợp, quản lý và thực thi quyền SHTT của một số ngành chức năng chưa thực sự thường xuyên, quyết liệt, chặt chẽ, hiệu quả; tình trạng xâm phạm quyền SHTT diễn ra phổ biến "Theo Cục SHTT, tình trạng sản xuất, buôn bán hàng giả, xâm phạm quyền SHTT năm 2011, 2012 diễn ra nghiêm trọng và có chiều hướng gia tăng cả về tính chất cũng như mức độ vi phạm. Phần lớn hàng giả là hàng tiêu dùng nhập lậu, giả mạo các thương hiệu nổi tiếng của nước ngoài, bán với giá rẻ. Việc kinh doanh sử dụng tem nhập khẩu giả, in ấn bao bì nhãn mác giả có quy mô và số lượng lớn đang tăng lên và rất khó kiểm soát..."[5].

Với mục tiêu, sớm đưa Việt Nam hội nhập WTO, thì công tác SHTT cần phải có cách nhìn toàn diện và đúng đắn, đặc biệt phải tiếp tục triển khai, thực hiện một số giải pháp cần thiết, đồng bộ, cụ thể như sau:

Một là: Tiếp tục thực hiện rõ trách nhiệm quản lý, cơ chế phối hợp trong hoạt động SHTT. Các bộ, ngành liên quan ở Trung ương và địa phương cần tiếp tục nghiên cứu, chỉ đạo thực hiện nghiêm túc các quy định của Luật SHTT và cơ chế phối hợp trong Nghị định 105/2006/NĐ-CP ngày 22/09/2006 của Chính phủ Quy định chi tiết và hướng dẫn thi hành một số điều của Luật SHTT về bảo vệ quyền SHTT và quản lý nhà nước về SHTT.

Hai là: Tiếp tục hoàn thiện về tổ chức bộ máy quản lý, tăng cường đào tạo, bổ sung nguồn nhân lực về SHTT cho các ngành chức năng từ Trung ương đến các địa phương. Ở các địa phương, ngoài Ban Chỉ đạo 127 về chống buôn lậu hàng giả và gian lận thương mại, cần thiết phải thành lập Ban Chỉ đạo về phòng và chống xâm phạm quyền SHTT, nhằm tạo ra cơ chế phối hợp rõ ràng, hiệu quả cao trong hoạt động quản lý và thực thi quyền SHTT. Bên cạnh đó, cần sắp xếp bổ sung, hoàn thiện hệ thống tổ chức quản lý, nhân lực về SHTT ở cấp tỉnh và cấp huyện cho phù hợp với tình hình thực tiễn ở địa phương, với mục tiêu mỗi ngành liên quan ở cấp tỉnh bố trí, đào tạo ít nhất 01 cán bộ chuyên trách về SHTT; ở cấp huyện cần bố trí, đào tạo ít nhất 01 cán bộ chuyên trách về KH&CN. Thực tế cho thấy hiện nay hệ thống tổ chức quản lý KH&CN còn chưa hoàn chỉnh từ cấp tỉnh đến huyện. Ở cấp tỉnh việc bố trí cán bộ chuyên trách về SHTT bị hạn chế; còn ở cấp huyện, cán bộ theo dõi công tác KH&CN được bố trí cùng với các lĩnh vực khác như kinh tế, công thương, xây dựng, giao thông - vận tải nên vai trò, vị trí của KH&CN cấp huyện rất mờ nhạt.

Ba là: Tiếp tục rà soát, bổ sung hoàn thiện các văn bản quy phạm pháp luật và kịp thời ban hành cơ chế, chính sách, mô hình hoạt động nhằm khuyến khích cho hoạt động SHTT. Tuy Nhà nước đã ban hành hệ thống các quy định pháp luật, hướng dẫn tương đối đầy đủ, kịp thời về SHTT, nhưng để khuyến khích hoạt động SHTT phát triển hơn nữa, các bộ, ngành liên quan cần tiếp tục rà soát, bổ sung, hoàn thiện các văn bản quy phạm pháp luật cho phù hợp với thực tiễn hiện nay; UBND các tỉnh, thành phố cần kịp thời ban hành những văn bản, cơ chế, chính sách khuyến khích cụ thể như: Chỉ thị tăng cường hoạt động SHTT, phòng và chống xâm phạm quyền SHTT trên địa bàn tỉnh; Quy chế phối hợp hoạt động SHTT, phòng và chống xâm phạm quyền SHTT giữa các sở, ngành của tỉnh, thành phố; chính sách khuyến khích nghiên cứu và tra cứu thông tin, ứng dụng các sáng chế, giải pháp hữu ích, sáng kiến, cải tiến kỹ thuật trong sản xuất và đời sống vào cơ quan nhà nước, đơn vị sự nghiệp và đơn vị sản xuất kinh doanh; chính sách khuyến khích hoạt động sáng tác văn học, nghệ thuật, thiết kế phần mềm công nghệ thông tin, chọn tạo giống cấy trồng; quy định về lập quỹ hoặc chính sách khuyến khích gây quỹ phát triển hoạt động SHTT trong doanh nghiệp; xây dựng Quỹ hỗ trợ ươm mầm sáng tạo ở địa phương, câu lạc bộ ý tưởng cho thanh niên.v.v...

Bốn là: Tiếp tục đẩy mạnh hoạt động tuyên truyền nâng cao nhận thức cộng đồng về SHTT. Trước tiên, tăng cường nâng cao nhận thức về SHTT đối với cán bộ lãnh đạo cấp ủy đảng, chính quyền và cán bộ quản lý nhà nước, sau đó là tăng cường nâng cao nhận thức về SHTT đối với lãnh đạo doanh nghiệp sản xuất, kinh doanh, thương mại và dịch vụ và đội ngũ cán bộ công nhân viên và người lao động trong doanh nghiệp; đối với các tác giả, nhà sáng tác văn học nghệ thuật, đơn vị tổ chức sự kiện, nhà xuất bản-in ấn, quảng cáo, in ấn, photocopy...; đối với lãnh đạo trường học, giáo viên và học sinh - sinh viên ở các bậc học; và cuối cùng là tuyên truyền tới toàn thể xã hội.

Năm là: Tăng cường trong công tác xác lập quyền SHTT. Việc xác lập quyền SHTT tuy pháp luật không bắt buộc nhưng nhà nước khuyến khích các tổ chức, cá nhân xác lập quyền nhằm vừa bảo vệ cho các chủ sở hữu khi có tranh chấp xảy ra, vừa đảm bảo việc công khai, minh bạch, lành mạnh hóa thị trường, thuận tiện trong công tác quản lý nhà nước. Do vậy, các ngành chức năng cần tiếp tục rà soát, hoàn thiện các văn bản pháp luật, loại bỏ những thủ tục hành chính không cần thiết, các cơ quan chuyên môn, tổ chức tư vấn - dịch vụ tăng cường tuyên truyền, hỗ trợ hướng dẫn nhằm tháo gỡ khó khăn, khuyến khích các tổ chức, cá nhân trong việc đăng ký xác lập quyền SHTT.

Ngoài ra, để nâng cao hiệu lực, hiệu quả hoạt động SHTT, cần phải tăng cường tiềm lực tài chính - cơ sở vật chất, trang thiết bị cho công tác SHTT, thúc đẩy các phong trào lao động sáng tạo rộng khắp như: Hội thi sáng tạo kỹ thuật từ cấp mầm non tới cấp đại học và đẩy mạnh công tác xã hội hoá hoạt động SHTT./.

 Đức Thọ - TP Sở hữu trí tuệ

 

 

Tài liệu tham khảo:

[1],[4] Báo cáo tổng kết 5 năm thực hiện chương trình hành động về hợp tác phòng và chống xâm phạm quyền SHTT giai đoạn 2006-2010 của Bộ KH&CN.

[2] Số liệu thống kê (http://www.noip.gov.vn)

[3] Sổ công tác Bộ Khoa học và Công nghệ năm 2013.

[5] Xâm phạm quyền SHTT ngày càng nghiêm trọng (http://baocongthuong.com.vn)

 

Các tin đã đưa ngày: